{"id":313,"date":"2025-10-20T16:02:39","date_gmt":"2025-10-20T16:02:39","guid":{"rendered":"https:\/\/logoterapeuta.eu\/?p=313"},"modified":"2025-11-07T17:40:52","modified_gmt":"2025-11-07T17:40:52","slug":"glod-ducha-cierpienie-jako-wezwanie-do-wspoltworzenia-sensu-w-perspektywie-noo-psychoterapii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/logoterapeuta.eu\/index.php\/2025\/10\/20\/glod-ducha-cierpienie-jako-wezwanie-do-wspoltworzenia-sensu-w-perspektywie-noo-psychoterapii\/","title":{"rendered":"G\u0142\u00f3d Ducha: Cierpienie jako Wezwanie do Wsp\u00f3\u0142tworzenia Sensu w Perspektywie Noo-Psychoterapii"},"content":{"rendered":"\n

Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek, konfrontowany z cierpieniem w postaci l\u0119ku, depresji czy poczucia wewn\u0119trznej pustki, instynktownie poszukuje ulgi, traktuj\u0105c te stany jako patologie, kt\u00f3re nale\u017cy wyeliminowa\u0107. Jednak\u017ce, w \u015bwietle polskiej szko\u0142y logoterapii, rozwijanej przez prof. Kazimierza Popielskiego i dr Lili\u0119 Suchock\u0105, takie do\u015bwiadczenia mog\u0105 by\u0107 czym\u015b znacznie g\u0142\u0119bszym ni\u017c tylko objawem choroby. Mog\u0105 by\u0107 g\u0142osem fundamentalnej ludzkiej kondycji \u2013 manifestacj\u0105 duchowego g\u0142odu, t\u0119sknoty i pragnienia, kt\u00f3re, cho\u0107 bolesne, stanowi\u0105 niezb\u0119dny warunek na drodze do pe\u0142ni cz\u0142owiecze\u0144stwa i wsp\u00f3\u0142tworzenia sensu w\u0142asnej egzystencji.<\/p>\n\n\n\n

Cierpienie jako G\u0142os Duchowej T\u0119sknoty<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami noo-psychoterapii, polskiego wariantu logoterapii rozwini\u0119tego przez prof. Popielskiego, cz\u0142owiek jest istot\u0105 tr\u00f3jwymiarow\u0105: bio-psycho-duchow\u0105.1<\/sup> W tym uj\u0119ciu, wiele problem\u00f3w, kt\u00f3re manifestuj\u0105 si\u0119 jako zaburzenia psychiczne \u2013 nerwice, stany depresyjne, l\u0119ki \u2013 ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o nie w psychice, lecz w wymiarze duchowym, noetycznym.1<\/sup> S\u0105 one symptomem g\u0142\u0119bszego kryzysu: frustracji egzystencjalnej, utraty poczucia sensu \u017cycia.2<\/sup><\/p>\n\n\n\n

To, co odczuwamy jako cierpienie \u2013 pragnienie spokoju, zdrowia, braku l\u0119ku \u2013 jest w istocie t\u0119sknot\u0105 za zaspokojeniem fundamentalnej potrzeby duchowej.1<\/sup> Sam tw\u00f3rca logoterapii, Viktor Frankl, kt\u00f3rego my\u015bl stanowi fundament dla prac Popielskiego i Suchockiej, na podstawie swoich ekstremalnych do\u015bwiadcze\u0144 w obozach koncentracyjnych stwierdzi\u0142, \u017ce w pewnych okoliczno\u015bciach \u201eg\u0142\u00f3d duchowy nie jest wcale mniejszy ni\u017c g\u0142\u00f3d chleba materialnego\u201d.4<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Prof. Popielski, rozwijaj\u0105c te idee w koncepcji noo-psychosomatyki, wskazuje, \u017ce zaburzenia poczucia sensu \u017cycia mog\u0105 prowadzi\u0107 bezpo\u015brednio do dolegliwo\u015bci psychosomatycznych, w tym do syndromu obni\u017conej aktywno\u015bci noetycznej, objawiaj\u0105cego si\u0119 g\u0142\u0119bokim znudzeniem, nieszcz\u0119\u015bciem, rezygnacj\u0105 i depresj\u0105.5<\/sup> Cierpienie psychiczne staje si\u0119 wi\u0119c krzykiem niezaspokojonej duszy, sygna\u0142em, \u017ce najbardziej ludzka z motywacji \u2013 wola sensu \u2013 zosta\u0142a zablokowana.7<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Percepcja Braku jako Percepcja Niesko\u0144czonego Sensu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Centraln\u0105 i najbardziej radykaln\u0105 tez\u0105 jest postulat, i\u017c owa bolesna percepcja braku, g\u0142odu i t\u0119sknoty jest w rzeczywisto\u015bci percepcj\u0105 \u201eniesko\u0144czonego sensu\u201d. Cho\u0107 termin ten mo\u017ce nie pojawia\u0107 si\u0119 dos\u0142ownie w pismach logoterapeut\u00f3w, idea ta jest g\u0142\u0119boko zakorzeniona w ich my\u015bli. Frankl m\u00f3wi\u0142 o istnieniu \u201enadsensu\u201d \u2013 ostatecznego sensu, kt\u00f3ry przekracza ludzkie zdolno\u015bci pojmowania, ale w kt\u00f3ry mo\u017cna wierzy\u0107 i kt\u00f3remu mo\u017cna zaufa\u0107.6<\/sup><\/p>\n\n\n\n

W tej perspektywie, duchowa t\u0119sknota nie jest dowodem na bezsens istnienia, lecz wr\u0119cz przeciwnie \u2013 jest jego najmocniejszym potwierdzeniem. Poczucie pustki egzystencjalnej jest jak negatyw fotograficzny, kt\u00f3ry poprzez sw\u00f3j kszta\u0142t i kontur wskazuje na istnienie pozytywowego obrazu. G\u0142\u00f3d dowodzi istnienia po\u017cywienia, a pragnienie \u2013 \u017ar\u00f3d\u0142a. Bolesne do\u015bwiadczenie niedoboru jest wi\u0119c echem wezwania, kt\u00f3re p\u0142ynie od obiektywnie istniej\u0105cego, cho\u0107 cz\u0119sto ukrytego, porz\u0105dku sensu. Noo-psychoterapia, koncentruj\u0105c si\u0119 na \u201enous\u201d (duchu) jako najg\u0142\u0119bszej istocie cz\u0142owieka, postrzega t\u0119 t\u0119sknot\u0119 jako naturalny dynamizm ludzkiej egzystencji, kt\u00f3ra jest zorientowana na \u201educhowe bycie i stawanie si\u0119\u201d.1<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Wolna Wola i Wsp\u00f3\u0142tworzenie: Odpowied\u017a na Wezwanie Rzeczywisto\u015bci<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Cz\u0142owiek nie jest jednak biernym odbiorc\u0105 sensu. Logoterapia i noo-psychoterapia opieraj\u0105 si\u0119 na fundamentalnym za\u0142o\u017ceniu o wolno\u015bci woli.8<\/sup> Nawet w najbardziej ograniczaj\u0105cych okoliczno\u015bciach, cz\u0142owiek zachowuje wolno\u015b\u0107 wyboru swojej postawy.9<\/sup> Ta wolno\u015b\u0107 jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z odpowiedzialno\u015bci\u0105 \u2013 za swoje \u017cycie, za swoje wybory, za realizacj\u0119 unikalnego sensu, kt\u00f3ry \u017cycie stawia przed ka\u017cdym z nas.8<\/sup><\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu pojawia si\u0119 idea wsp\u00f3\u0142tworzenia. Sens nie jest czym\u015b, co cz\u0142owiek wymy\u015bla subiektywnie, ale te\u017c nie jest gotowym produktem, kt\u00f3ry po prostu otrzymuje. Sens nale\u017cy odkry\u0107<\/em> w konkretnej sytuacji, a nast\u0119pnie, poprzez woln\u0105 i odpowiedzialn\u0105 decyzj\u0119, urzeczywistni\u0107<\/em> go.11<\/sup> Jest to proces partnerski: rzeczywisto\u015b\u0107 oferuje potencja\u0142 sensu, a cz\u0142owiek, jako wolny i \u015bwiadomy podmiot, poprzez swoje dzia\u0142anie, postaw\u0119 lub prze\u017cycie, powo\u0142uje go do istnienia.<\/p>\n\n\n\n

Stawanie si\u0119 \u201edoskona\u0142ym jak niesko\u0144czony sens\u201d nie oznacza osi\u0105gni\u0119cia boskiej wszechmocy, lecz doskona\u0142o\u015b\u0107 w odpowiedzi na wezwanie chwili. Dr Lilia Suchocka w swojej praktyce terapeutycznej wspiera pacjent\u00f3w w\u0142a\u015bnie w tym procesie poszukiwania i odkrywania sensu, zw\u0142aszcza w sytuacjach granicznych, podkre\u015blaj\u0105c kluczow\u0105 rol\u0119 poczucia odpowiedzialno\u015bci jako fenomenu ludzkiej egzystencji.7<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Konieczno\u015b\u0107 Niedoboru: Cierpienie jako Przestrze\u0144 dla Sensu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Z tej perspektywy staje si\u0119 jasne, dlaczego rzeczywisto\u015b\u0107 niedoboru, g\u0142odu i pragnienia jest nie tylko nieunikniona, ale wr\u0119cz konieczna dla duchowego rozwoju. \u015awiat bez cierpienia, bez wyzwa\u0144 i brak\u00f3w, by\u0142by \u015bwiatem bez pyta\u0144 o sens. A tam, gdzie nie ma pyta\u0144, nie mo\u017ce by\u0107 odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n

Logoterapia uczy, \u017ce sens mo\u017cna odnale\u017a\u0107 na trzy sposoby: poprzez tw\u00f3rcze dzia\u0142anie, poprzez do\u015bwiadczanie warto\u015bci (np. mi\u0142o\u015bci) oraz \u2013 co kluczowe \u2013 poprzez postaw\u0119, jak\u0105 przyjmujemy wobec nieuniknionego cierpienia.9<\/sup> To w\u0142a\u015bnie w konfrontacji z losem, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy zmieni\u0107, nasza wolno\u015b\u0107 manifestuje si\u0119 w najczystszej postaci.9<\/sup> Cierpienie, jak podkre\u015bla\u0142 prof. Popielski, mo\u017ce mie\u0107 ukryt\u0105 warto\u015b\u0107 i sens, gdy mobilizuje do przekraczania w\u0142asnych granic i wewn\u0119trznego oczyszczenia.13<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Niedobory, t\u0119sknoty i b\u00f3l egzystencjalny tworz\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej mo\u017ce zaistnie\u0107 ludzka wielko\u015b\u0107: odwaga, godno\u015b\u0107, wsp\u00f3\u0142czucie i mi\u0142o\u015b\u0107. S\u0105 one surowcem, z kt\u00f3rego, za pomoc\u0105 wolnej woli, cz\u0142owiek mo\u017ce ukszta\u0142towa\u0107 sensowne i warto\u015bciowe \u017cycie.Podsumowuj\u0105c,<\/strong> noo-psychoterapia oferuje rewolucyjne spojrzenie na ludzkie cierpienie. Przestaje ono by\u0107 jedynie bezsensownym b\u00f3lem, a staje si\u0119 kompasem wskazuj\u0105cym na g\u0142\u00f3d ducha. Ten g\u0142\u00f3d z kolei nie jest oznak\u0105 pustki wszech\u015bwiata, lecz \u015bwiadectwem istnienia niesko\u0144czonego sensu, kt\u00f3ry wzywa nas do odpowiedzi. Przyjmuj\u0105c dar wolno\u015bci i brzemi\u0119 odpowiedzialno\u015bci, cz\u0142owiek w ka\u017cdej chwili, a zw\u0142aszcza w chwili pr\u00f3by, staje przed szans\u0105, by z biernej ofiary losu sta\u0107 si\u0119 aktywnym wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 sensu w\u0142asnej, niepowtarzalnej egzystencji.<\/p>\n\n\n\n

Cytowane prace<\/strong><\/p>\n\n\n\n